İkinci Mahmud İstanbul'da doğdu. Diğer padişahlar gibi kuvvetli bir tahsil gördü. Tahta çıktığında 23 yaşında idi. Üçüncü Selim'in, öğrenimine bizzat önem vererek yetiştirdiği kıymetli bir şahsiyetti. Hattat, bestekâr ve şairdi. (Adli) mahlasıyla şiirler yazmıştır. Cesur, temkinli, sabırlı ve azimli bir tabiata sahipti. Dağılan Nizam-ı Cedid askerinin yerine Sekbân-ı Cedid askeri teşkilâtını kurdu. Çok geçmeden âsiler ayaklanınca, bu ocağa kendiliğinden dağıttı.
1808'de ayaklanan âsiler, Alemdar Mustafa Paşa'yı öldürdüler. 1812'de Ruslarla Bükreş Antlaşması yapıldı.1813 senesinde, Mekke ve Medine'de mukaddes yerlere hakaretlerde bulunan Vehhabiler temizlendiler. Osmanlı İmparatorluğu yıkılıncaya kadar bir daha huzursuzluk çıkaramayacak hale getirildiler.1821'de Yunan İhtilâli oldu. Binlerce sivil halk öldürüldü.1826'da Yunan İhtilâli bastırıldı. Yeniçeri Ocağı, Seyhülislâmın fetvası, ulemâ sınıfı, asker ve halkın ayaklanması ile tamamen ortadan kaldırıldı. Bu olaya tarihçiler Vak'ay-ı Hayriye diye isim verdiler. 1827'de Rus savaşı yeniden başladı. 1829'da Edirne Anlaşması yapıldı. 1831 ve 1839'da Mısır isyanları oldu. 1839 senesinin Temmuz ayında İkinci Mahmud vefat etti. Hayatı boyunca uğraşmış olduğu elim hadiselerin tesiriyle üzüntüden verem olmuş ve bu hastalıktan vefat etmişti. Cenazesi Divanyolundaki türbesine defnedildi. (Allah rahmet eylesin) İkinci Mahmud her sahada çok geniş çalışmalarda bulundu. Bir çok yeni mektepler açtı. Büyük binalar inşa ettirdi. İstanbul'daki bütün büyük camilerin tamirini yaptırdı. Un kapanı Köprüsü de onun zamanında yapıldı.Mekke-i Mükerreme'de bir medrese yaptırdı ve Mescid-i Aksa'yı da tamir ettirdi. Sümbülzâde Vehbi ve Keçecizâde Izzet Molla Efendi bu devirde vefat etmişlerdir.
Erkek çocukları: Abdülmecid, Abdülaziz,dört adet Ahmed isimli şehzade, Bayezid, Abdülhamid, Süleyman, Mehmed, Murad, Nizameddin, Mehmed, Abdullah, Osman.
